Blijf in Mij

Weekoverdenking: 16 februari – 22 februari
Voorgaande weekoverdenkingen klik op 'Gebed & Meditatie'

Lezen: Johannes 15:1-8   -   Tekst: Johannes 15:4

1. Ik ben de ware Wijnstok, en Mijn Vader is de Landman.

2. Alle rank, die in Mij geen vrucht draagt, die neemt Hij weg; en al wie vrucht draagt, die reinigt Hij, opdat zij meer vrucht drage.

3. Gijlieden zijt nu rein om het woord, dat Ik tot u gesproken heb.

4. Blijft in Mij, en Ik in u. Gelijkerwijs de rank geen vrucht kan dragen van zichzelve, zo zij niet in den wijnstok blijft; alzo ook gij niet, zo gij in Mij niet blijft.

5. Ik ben de Wijnstok, en gij de ranken; die in Mij blijft, en Ik in hem, die draagt veel vrucht; want zonder Mij kunt gij niets doen.

6. Zo iemand in Mij niet blijft, die is buiten geworpen, gelijkerwijs de rank, en is verdord; en men vergadert dezelve, en men werpt ze in het vuur, en zij worden verbrand.

7. Indien gij in Mij blijft, en Mijn woorden in u blijven, zo wat gij wilt, zult gij begeren, en het zal u geschieden.

8. Hierin is Mijn Vader verheerlijkt, dat gij veel vrucht draagt; en gij zult Mijn discipelen zijn.

9. Ik word er zo moe van en telkens moet ik zuchten dat ik weer in zonden ben gevallen. Het lijkt wel onmogelijk om de zonden te overwinnen. Ik ben gewoon niet sterk genoeg en de zonde overheerst mij. Maar Paulus zegt toch dat als wij met Christus gestorven zijn, dat dan de macht van de zonde gebroken is en dat de zonde over mij niet meer zal heersen? Dan kan ik maar ene conclusie trekken: Ik ben dus geen kind van God en ik ben nog steeds zonder hoop in de wereld. Ik kan toch de zonde niet de baas?

Dit is wel herkenbaar voor velen van Gods kinderen hè? En soms stop ik dan maar met vechten tegen mijn zonden, want het lukt toch niet om ze onder te krijgen. En die vruchten van het geloof? Het is voor mij niet weggelegd en als er zonder heiligmaking niemand kan zijn die de Heere zal zijn, dan zal ik de Heere wel nooit zien. 

Mogen we zo denken? Het klopt wel dat er geloof moet zijn om vruchten voort te kunnen brengen, maar het hoeft niet zo te zijn dat als je geen vruchten ziet bij jezelf, dat er geen geloof is. Steeds meer kom ik er achter dat de strijd tegen de zonde en het leven in heiligheid aan Gods geboden een onmogelijke opdracht is. En ik heb ook zelf heel vaak ervaren dat deze strijd zo oneerlijk is en het onmogelijk leek om die te winnen.  

Ik denk dat het goed is om tegen elkaar te zeggen dat de vruchten niet mogen ontbreken. Jezus is heel stellig en Hij draait er op geen enkele manier omheen. De rank die geen vrucht draagt wordt door de wijngaardenier afgehakt en in het vuur gegooid. Jezus loopt hier zeker niet op een middenweg en dat wat in onze tijd nogal eens moeilijk is, het eerlijk verkondigen van twee wegen, doet Jezus hier in ieder geval zonder omwegen en Hij roept jou en mij op om vruchten te dragen. En tegelijk, lijkt het een onmogelijke zaak. Maar de woorden van Jezus zijn wel heel erg radicaal. Als je geen vrucht draagt, dan ben je net als een rank aan een wijnstok die geen druiven voortbrengt en die moet afgehakt worden en in het vuur worden gegooid. Zo wezenlijk belangrijk is dus het vruchtdragen. Zonder die vruchten is er geen zaligheid mogelijk. 

Zucht je daar ook zo onder? Het lijkt onmogelijk en het lukt niet. Jezus, ja Hij is je Zaligmaker, maar toch, die zonden hebben telkens de overhand en je lijkt wel onder te gaan. Laten we eens kijken hoe die wijnstok aan zijn vruchten komt? Jezus gebruikt dit beeld niet zomaar. En het beeld draagt een geheim in zich dat we nodig hebben om het leven van heiligmaking te leren. En die les is ook een pijnlijke les. Steeds meer moeten wij leren zien hoe God Zijn Eigen werk plant en tot wasdom wil brengen. En wat is eigenlijk dan het dragen van vruchten? Eigenlijk moeten we zeggen dat de vruchten de kroon zijn op het werk. Het is de beloning die de landman krijgt op zijn werk. De vruchten zijn het resultaat van alle goede zorg voor de wijnstok. Alles wat er aan de wijnstok wordt gedaan, doet de landman met het doel om zoveel mogelijk en zo goed mogelijke vruchten te krijgen. Zonder die vruchten kan de landman dus ten diepste niet leven. En zeker als de wijnoogst je boterham is, dan kun je niet zonder. En wat gebeurt er met een rank die geen vruchten draagt? Die neemt voedingskracht weg, voor de ranken die wel vruchten dragen. En er kunnen allerlei omstandigheden zijn waardoor een rank geen vrucht draagt, maar om de wijnstok te redden, worden nutteloze ranken afgesneden. 

Waarom zegt Jezus dan dat iedereen vruchten moet dragen? In de eerste plaats omdat het Gods eigen werk is. De vruchten in het leven van de gelovige zijn niet het resultaat van de gelovige. De vruchten aan de rank zijn niet het resultaat van de rank, maar van de landman. Het gaat dus om Gods eer en heerlijkheid. Het gaat om Zijn werk. En we moeten zelfs verder kijken, want als een rank geen vruchten draagt, na alle zorg die er aan besteed is, dan moet hij afgesneden worden. Waarom dan? Omdat hij de rest van de wijnstok negatief beïnvloed. Het gaat ten koste van de andere ranken, die gaan daardoor minder vruchten dragen. De Kerk lijdt dus onder vruchteloze leden. En daarom is die vrucht zo belangrijk.  

En dan is het de vraag waarmee we dan die vruchten moeten vergelijken? Welk beeld heeft Jezus dan voor ogen? De vruchten die Jezus hier bedoeld zijn de vruchten van het geloof. Ten diepste zijn dat dus de goede werken. Vruchten zijn voor Jezus alles dat overeenkomt met God liefhebben bovenalles en je naaste als jezelf. Vruchten zijn dus al die dingen die geen zonden zijn, maar wat tot eer van God is. En dan moet jij niet beginnen om de boel om te draaien. In de tijd van Jezus waren er Farizeeërs, die dachten met hun goede werken de hemel te verdienen. Die mensen hebben we nu ook nog hoor. Die denken door netjes te leven, vruchten te dragen. Je weet wel, ik ga toch twee keer naar de kerk en ik leef toch netjes? We hebben er kerkbanken mee vol hoor in onze kerken. Maar dat zijn geen vruchten volgens Jezus. Goede werken zijn die dingen die voortkomen uit een waar geloof. 

Terug naar die wijnstok: Hoe komt die rank aan zijn vruchten? Doet Hij dat dan zelf? Nee, zegt Jezus, de rank kan van zichzelf geen vrucht dragen. En hoe wil jij nu vruchtdragen? Moet het in jouw leven uit jezelf voortkomen? Denk jij dat je zonder geloof vruchten kunt voortbrengen? Jezus zegt niet voor niets dat als er geen vruchten zijn, dat het vuur het gevolg zal zijn. Dat klinkt heel radicaal, maar als er geen vruchten zijn, dan is er ook geen geloof en waar geen geloof is, is alleen ongeloof en dat wordt veroordeeld op de jongste dag en het eeuwige vuur is het gevolg. Zo belangrijk is dus de vraag of jij en ik vruchten dragen. Zonder geloof, is het onmogelijk om Gode te behagen. Het kan gewoon niet. Een rank die op zichzelf leeft, zal altijd verdorren en zal nooit geen vruchten kunnen dragen. Misschien dat je zo’n rank een poosje in een vaas kunt zetten en dan lijkt het nog was, misschien dat je een rank een leventje in de kerkbank kunt zetten en dan lijkt het nog wat, maar er zit ten diepste geen leven in.

De rank moet verbonden zijn aan Jezus Christus. Is Jezus de bron van jouw bestaan? Verlang je om helemaal uit Jezus alleen te leven? Dan zul je vruchten dragen en misschien naar je eigen maat nooit zoals het moet, maar dan zullen er vruchten komen. En ik zeg niet dat daarmee al je zonden overwonnen zijn en dat je nooit meer valt, daar wil ik zo op terugkomen, maar ik moet eerst het onderscheid maken tussen geloof en ongeloof. En dan kom ik zo terug op de vraag hoe ik ooit kan overwinnen. Maar het is eerst van het allergrootste belang om te weten of jij in Christus bent. Bij de woorden ‘Blijft in Mij’ zeggen de Kanttekenaren van de Statenvertaling: Namelijk met waar geloof Mij standvastig aanhangende. Dat is de basis om vruchten te kunnen dragen. Als dit geloof ontbreekt, en jij leeft zonder verbonden te zijn met Christus, dan zijn er geen vruchten en wat er dan zichtbaar is zijn in het gunstigste geval wrange vruchten, die niet overeenkomen met het leven met Christus. En ga nu niet op zoek naar de vruchten in je leven, maak dat nu niet als maatstaf, want dan rol je elke dag weer om. Als ik moet gaan zoeken naar vruchten in mijn leven, kom ik er iedere dag achter dat ik oneindig veel te kort schiet, maar Jezus roept jou en mij op om vruchten voort te brengen vanuit de opdracht: Blijf in Mij! Daar ligt de grond en de basis van een leven dat vruchten voortbrengt. En dan kan het zijn dat je helemaal niet zo bijzonder zicht hebt op de vruchten in je leven. Soms zijn er mensen in je omgeving die het beter zien dan jij. Maar moet het daar dan om gaan? Het gaat er Jezus om dat je in Hem bent. Hang je Hem met een waar geloof aan. Is jouw leven een vastgrijpen aan Jezus, een leven dat tegen hoop, op hoop uitgaat tot Jezus Christus en alles van Hem verwacht. 

Heere Jezus, U bent het doel van mijn bestaan. Nee, en dan niet alleen als het gaat om de vergeving van je zonden. Jezus gaat hier veel verder. Als Hij hier spreekt over het in Hem blijven, gaat het niet om de vergeving van zonden in de eerste plaats, maar gaat het om het leven met Hem. Hij spreekt hier niet tegen onbekeerde mensen, maar Jezus is hier in gesprek met Zijn discipelen. Het gaat hier dus niet om de bekering, maar het gaat Jezus hier om de heiligmaking. En dan staat alles in een ander licht. Het gaat er dus niet om dat Jezus zegt: Je moet vruchten voortbrengen om bekeerd te kunnen zijn. Ja, dat is wel zo, maar Jezus zegt eigenlijk: Jullie zijn bekeerd en daarom moeten jullie vruchten van het geloof voortbrengen. Het is onmogelijk dat je deze niet zou voortbrengen, want dan zou er helemaal geen geloof zijn. Maar dat laatste is zeker niet het uitgangspunt. Het gaat Jezus er om dat nadat de discipelen Hem zijn gaan volgen, dat ze nu moeten leren om meer en heerlijker vrucht te dragen. 

Daarmee wil ik wel duidelijk hebben dat als je niet leeft uit Christus, er dus ook geen leven kan zijn. Dan is het de dood in de pot. En als je niet in Christus bent en je Hem niet vast hebt gegrepen als je Zaligmaker, leef dan zo niet verder, want dan word je straks afgesneden en in het vuur geworpen. Grijp dan Jezus aan en leef uit Hem. 

Maar waar het Jezus nu om gaat is dat Hij verlangt dat Zijn kinderen meer en meer vrucht zullen dragen. Jezus wil, dat jij, kind van God, steeds meer een geheiligd leven zult leven en dat je steeds meer op Hem zult gaan lijken. Hierin is Mijn Vader verheerlijkt, dat jij veel vrucht draagt. Hij wil dat jouw leven steeds meer en verder van de zonde af zal gaan staan. Dat jouw leven steeds meer overeen zal komen met Gods bedoeling. Maar dit lukt zo vaak niet en je wordt er toch moedeloos van? Telkens weer de zonden die de kop op steken en telkens weer dat je struikelt en niet weet hoe het ooit moet kunnen. Het verlangen om de zonden te overwinnen is er wel en het verlangen om te leven zoals de Heere het wil ook wel, maar telkens gaat het fout en meningmaal heb je het bijltje er al bij neer gegooid. En wat herken ik dat, al zo vaak dat ik dacht: En nu doe ik die zonde nooit meer, maar net zo vaak ging het weer fout.  

Boezemzonden die niet te overwinnen lijken, maar als kind van God dan heeft de zonde toch geen macht meer over je? Tenminste, dat hoor ik Paulus zeggen in de Romeinenbrief. Dat zegt Paulus inderdaad, maar tegelijk zie ik hem in hoofdstuk 7 ook enorm vechten met zichzelf. Ik ellendig mens, wie zal mij verlossen, roept hij dan uit. Maar dan zegt hij ook: Ik dank God, door Jezus Christus. Het feit dat er zonden in je leven zijn waar je niet bovenuit kunt komen, wil niet zeggen dat je geen kind van God bent, maar Jezus zegt ons vandaag: Blijf in Mij. En daar ligt het diepe geheim van jouw heiligmaking. Echt, ook na ontvangen genade, verandert er niets aan jouw zonden op zichzelf en na ontvangen genade word jij niet sterker om te strijden tegen je zonden. Jij bent en blijft een rank, waarvan Jezus vandaag tegen ons zegt: De rank kan van zichzelf helemaal niets. En dit woord doet pijn hè, pijn aan je ijverige hart dat voor de Heere wil werken. Maar ik kan er vandaag niet anders van maken, dan dat al ons werken, ook na ontvangen genade, vleselijk werken is. En nooit is het mogelijk dat jij het voor elkaar zult krijgen om de strijd tegen de zonden te winnen. En nooit zul jij vruchten voortbrengen die Jezus van jou vraagt. Tenminste, als je vindt dat jouw vruchten een voorwaarde zijn om kind van God te mogen zijn.  

Maar Jezus zegt toch dat die vruchten belangrijk zijn? Ja, inderdaad, Jezus zegt dat die vruchten belangrijk zijn. Maar zegt Hij dan ook dat je die vruchten moet hebben om Zijn discipel te mogen zijn, zegt Hij dat die vruchten er moeten zijn om Gods kind te mogen zijn? Nee, dat zegt Hij nu juist niet, maar Hij wil je leren hoe die vruchten er moeten komen. En die vruchten komen er alleen maar door heel goed te luisteren wat Hij zegt: Blijf in Mij, zegt Jezus, en dan zal Ik in jou blijven. Niet voor niets gebruikt Jezus het beeld van de wijnstok. Die rank aan de wijnstok kan alleen maar vruchten voortbrengen op het moment dat hij levenssappen krijgt uit de wortel vandaan. Maar hoe komt hij daar dan aan? Hoe is de rank eigenlijk gegroeid? Een rank die in ingeënt is, die is tot stand gekomen door de groei van de wijnstok. De rank was er dus niet eerst, maar die is het gevolg van de wijnstok die steeds verder groeide. Er is dus geen initiatief bij de rank, maar het is het werk van de wortel, die de levenssappen door de hele plant heen stuwt. Laat dat eens tot je doordringen! De rank trekt het sap niet naar boven, maar de worstel stuwt het sap naar boven. En door dat sap, zal de rank straks vruchten gaan dragen.

Terug naar het geloof. Hoe komt die rank nu eigenlijk aan vruchten? Hoe ontstaat dat leven van heiligmaking? Nou, ik en jij, wij denken altijd maar weer dat we daar keihard voor moeten werken. Dan moet ik goed mijn best doen, want nu ik Gods kind ben dan moet ik… Maar dat is de ziekte van de wijnstok. Hier zit zo’n vreselijke kwaal en die moet er echt uit. Dit verstoort de sapstroom van de wortel naar de rank. Want weet je wat wij doen, als we zo denken? Dan wijzen we het levenssap uit de wortel af en willen we zelf het levenssap uit de grond halen. Wat een omgekeerde wereld. En daardoor zijn er maar zo weinig vruchten en daarom lijkt het wel of de strijd tegen de zonde onmogelijk is. Het lukt gewoon niet en ik word er doodmoe moe. 

En nu zegt Jezus vandaag: Ik ben de Wijnstok en jij, jij bent maar een rank. En alleen door in Mij te blijven kun jij vruchten dragen. Vruchten komen er niet, als er geen sapstroom is. Echt niet. Buiten Jezus om, in eigen kracht je zondige begeerten bestrijden is totaal onmogelijk. Hoe zou er ooit een vrucht kunnen komen, als deze gevoed moet worden van het leven buiten de Wijnstok? Beste broeder, beste zuster, het kan niet. En weet je wat jij en ik telkens moeten leren? Niet alleen de bekering is Gods werk, maar ook de heiligmaking is Gods werk. En de vruchten die God ziet, is Zijn Eigen werk. Jezus zegt: Blijf nu in Mij, dan blijf Ik in jou en dan draag jij veel vrucht. Zo werk God Zijn vruchten in jouw leven en anders niet. Begrijp je nu, waarom iemand die Jezus niet kent, alleen maar wrange vruchten kan voortbrengen en hoe het komt dat als je een rank in een vaas water zet, dat deze slechts wat overeind blijft, maar nooit geen vruchten zal dragen? Omdat het levenssap ontbreekt. Daarom zal een dode kerkganger ook geen vruchten dragen. Maar tegelijk is dit het leven dat al Gods kinderen met vallen en opstaan moeten leren: Het is uit Hem en door Hem en tot Hem en anders niet.
Ik moet er helemaal tussenuit en al mijn vechten brengt mij niets dichter bij een heilig leven. Maar jij en ik, we moeten leren: Ik dank God door Jezus Christus. 

Maar ik moet toch strijden tegen mijn zonden en mijn zwakheden, zeg je misschien? En dan? Wanneer overwin je dan? Je overwint nooit, echt niet. Juist als je in Christus bent en blijft en uit Hem leeft, verandert je leven. En ja, dan kun jij niet meer meevechten en tegelijk kun je ook niet met je armen over elkaar blijven zitten. Maar de strijd moet verlegd worden van het zelf vechten tegen jezelf, naar een intense relatie met de Heere. Want daar waar jij steeds intenser en intiemer leert leven met de Heere, daar zal de zonde wijken. Niet omdat wij in de strijd overwinnen, maar omdat de kracht van de Wijnstok het levenssap stuwt door de rank. Dat is de omgekeerde wereld, waarin de rank geen vruchten voorbrengt, maar waar dit tot stand komt door de Wijnstok Zelf. Christus is het Die mij kracht geeft. En dat is niet Christus’ kracht gebruiken om dan toch weer zelf te vechten, maar dat is Christus in jou laten werken. Dat is een diepte, die wij telkens moeten leren en dan moet ik telkens leren om te buigen voor Jezus en moet ik zeggen: Lieve Zaligmaker, ik heb er weer niets van terecht gebracht en ik ga er ook nooit wat van terecht brengen, maar nu wil ik niet meer vechten, ik zal stil zijn en strijd U in mij die strijd. Dat is leven in totale afhankelijkheid, dat is leven waarin ik niets meer moet, maar waar Christus al Zijn kracht door mij heen stuwt waardoor de zondenmacht werkelijk gebroken wordt, want hoe meer en hoe sterker ik leef met Jezus, hoe meer dat de gezindheid van mijn hart veranderd en de heiliging meer en meer een feit wordt. 

Lieve broeder, lieve zuster in Christus, hoe moet het nu? Dit is het geheim van een leven in heiligmaking, een leven waarin vruchten zichtbaar worden die God verheerlijken: Wij moeten leven uit de intense relatie met de Heere. Heel ons leven moet gericht zijn op de Heere. Dat is het diepe geheim. Hoe komt het dat een jongen die verkering heeft met een meisje, alles voor haar doet? Omdat hij van haar houdt, omdat hij een relatie van liefde met haar is aangegaan. Zo moet het zijn in het leven van het geloof. Het gaat niet alleen om het feit dat mijn zonden vergeven moeten worden, maar het gaat zoveel dieper. De vergeving van de zonden is nodig om daarna een liefdesrelatie met God te mogen hebben. Dat is geloof: Heer, ik houd met alles dat in mij is van U, omdat U alles voor mij bent en ik zonder U niet meer kan. En mijn hele leven wil ik delen met U. Het gaat mij niet meer om wat ik doe, maar ik wil U alleen liefhebben en alles wat ik doe en denk, ik wil alles met U delen. Ik wil in U zijn en blijven. Als Henoch wil ik wandelen met U. Zo Heere, dat U niet meer die oneindig hoge en onbereikbare God bent, maar ik wil met U leven, zoals een kind met zijn vader. Ik wil met U leven in een intieme relatie in Uw nabijheid. 

En dat is wat wij moeten leren, want dan zal de zonden wijken. Vaak zelfs omdat we dan niet eens meer tijd hebben om in zonden te vallen, nog veel vaker omdat ons hart steeds meer gelijkvormig wordt aan het beeld van Jezus. En als we dit zien, begrijpen we dat Jezus ook kan zeggen: Als je geen vruchten draagt, dan werp Ik je in het vuur. Want vruchten komen voort uit de omgang met Hem, Die mijn ziel liefheeft. Blijf in Mij! Ja, Heere, dat verlang ik, om helemaal te leven met U. Dan zorgt U Zelf voor de vruchten in mijn leven. Uw kracht is het in mijn zwakheid. Dan mag ik ontspannen leven met en uit U. Dank U wel, lieve Vader, dank U wel, lieve Zaligmaker.

 * Heb je vragen? Klik op de envelop